Valadas Occitanas

PROGRAMA - VALADAS OCCITANAS

Lo Vilar - Santuari de Sant Constànç al Mont
	LA BASÍLICA OCCITANA
Lo Vilar - Glèisa paroquiala de Sant Pèire en Vincols
	UNA CONTINUA EVOLUCION
L’Arma - Chapèla de Sant Salvaor
	LO SANT SALVAOR
L’Arma - Chapèla de Sant Pèire
	GLÈISA, REFUGI O LAZARET?
Cèlas - Chapèla de Sant Bastian
	UN RAIRE AUTAR
Estròp - Glèisa de Sant Pèire
	UN TRESÒR ESTREMAT
Elva - Glèisa paroquiala de Santa Maria de l’Assompcion
	ENTRE SACRE E PROFAN
Limon - Glèisa paroquiala de Sant Pèire en vincols
	LA GLÈISA DE PAPAS E EMPERAIRES
Lo Borg - Glèisa paroquiala de Sant Dalmàs
	*ORA ET LABORA*
Vinai - Glèisa paroquiala de Sant Florenç
	UNA GLÈISA SOBREVISCUA
Sambuc - Peira Puèrc – Aison - Cloquier
	LA VALADA DI CLOQUIERS
Bastia - Chapèla de Sant Florenç
	326 METRES DE COLOR
Ròcafòrt - Anciana paròquia de Sant Maurici
	LA VESTA FAI PAS LO MONGE
Buèves - Santuari de la Madòna di Bòscs
	LA MADÒNA DI BÒSCS
La Clusa - Certosa de Santa Maria
	GLÈISA E CENTRE AGRICOL
Caralh - Glèisa de Sant Joan lo Baptista
	UNA GLÈISA AL FEMENIN
Valgrana - Chapèla di SS. Bernard e Maure
	UNA GLÈISA DUBÈRTA
Chastelmanh - Santuari de Sant Manh
	SANTUARI, DOANA E OSPICI
Rossana - Paroquiala de Santa Maria de l’Assompcion
	UNA GLÈISA DE FAÇADA
Sant Pèire - Paroquiala di SS. Pèire e Paulo
	LO TEMPLE DI BLASÀS
Chasteldalfin - Paroquiala de Santa Margarida
	UNA GLÈISA ANIMAA
Blins - Paroquiala de Sant Jaco
	DINS LO CÒR DE LA CHASTÈLADA
Manta - Chastèl de Valeran
	*LE CHEVALIER ERRANT*
Saluces - Glèisa e Convent de Sant Joan
	LA FLORENÇA AUPENCA
Sant Ambròs - Sacra de Sant Michel
	UGON LO DESCOSIT
Bardonescha - Ruaa Òrres, Chapèla di SS. Andriu e Jaco
	PECHAORS E SANTS
Bardonescha - Chapèla de la Madòn dal Conhet
	DOLORS E PENAS
Bardonescha - Ruaa Melezet, Chapèla de Sant Sixte
	UN LABERINT DE CROTZ
Lo Sause - Ruaa Jouvenceaux, Glèisa de Sant Antòni
	BÒSCS E MONUMENTS NACIONALS
Salbertrand - Paròquia de Sant Joan lo Baptista
	LO BORG DE BERTA
Prajalats - Glèisa de Sant Lorens e Glèisa Paroquiala de Santa Maria de l’Assompcion
	*VAUDÉS E BARBETS*
Lusernèta - Chapèla de Sant Bernard
	UNA CONVERSACION DIVINA
Staffarda - Abaïa de Santa Maria
	MONGES E PAISANS
Revèl - Colegiaa de l’Assompcion
	LO RENH DI POLIPTICS
Castelar - Chapèla de Sant Pònci
	SANT PÒNCI, ES A DIR SANT BASTIAN
Criçòl - Santuari de Sant Chafré
	LA LEGÈNDA DE SANT CHAFRÉ

Eller, Corsalha, Pès, Vermenanha, Ròia, Tinéa, Gès, Estura, Grana, Maira, Varacha, Pò, Pelis, Germanasca, Cluson, Ols: sensa aiga las valadas alpencas existarion pas. Lo cors d'aiga era una preciosa, sovent la solèta, resorça de vida, e era talament enraiçaa dins la vida dal país e de la valada que lhi avia pas manca de la sonar per nom: dempertot la ribièra era simplament l'aiga o la grand'aiga per excelléncia. Lo sòn tot particular de riols e pis se mescla encara encuèi a las vòus des bèstias e di òmes que mercés aquela aiga vivon. Al temps de la meiranda, rite que navisa Bibla, nomadisme e vers leopardencs, centenats de vachas marchon abo un pas quiet e ritmic: dins las maisons que duermon entra lo sòn des tribaudettas e des vòus fonsas e ancianas de pastres, berjers e marguiers que las companhon.

"S'òm deveisse parlar dal caràcter di òmes e des fremas des Bassas Alps es a la Val de l'Ubaye que lo comparario: una partia de pena e de trabalh, la lucha continua entre l'aiga e la ròcha e lo chamin, qu'a chalgut se duerbir un passatge al fons de l'ombra e dal silenci". Parelh l'escrivaire Joan Giono, viscut entre las montanhas de la Lura e las gòrjas dal Verdon, parla dal paisatge des Alps, un ambient dur que maraman se fai dòus e tendre: "vaquì un pom florit, un prat cubèrt de margaridas, una chabra en pastura, una meira abo vas de bècs de grua o una granja entè se passa la vida di òmes coratjós".

Per viure, en Occitània òm es totjorn viscuts…mas per viure ben, quarque region es estaa mens fortunaa. Lhi Occitans alpencs an totun tengut dur, en cerchant de trobar l'exposicion mai favorabla per lors vilatges, en anant dreire l'adrech, ad rectum solem, e en laissant l'ubac, ad opacum. Tot aquò fins que las maisons da la lòbia d'bòsc, la vòuta a botala e una chambra solèta se son fachas tròp pichòtas; la meira, la truna e la granja tròp freidas e da luenh. Valai Donc arribar cavanhiers, vedriers, moletas, anchoiers, bailas, cusiniers, paraploiers…Las mai grandas virtuts di abitants des valadas son estaas donc lo coratge e la fantasia. Lo coratge de laissar, bèla si masque per la saison, lors familhas per afrontar un mond pas coneissut, e la fantasia de crear dal ren novèls trabalhs.