SANT PÒNCI, ES A DIR SANT BASTIAN
Rustica chapèla champestra bastia dins lo Dui Cents abó murs en pèira e cubert de tèulas, a un fons pòrtic sus pilias. En orígina era dediaa a Sant Bastian, coma fan veire las pinturas a fresc abó las Istòrias de la vida dal màrtir sus lo mur de drecha. Sant Pònci era en realitat la glèisa plaçaa dins lo centre de Castelar, abatua dins lo 1725 dai Comtes de Castelar per bastir la novèla paroquiala. La part mai anciana es l’àbsida; la navada a doas travadas foguet ensit ajontaa après. Fin finala, decò la seconda travada foguet enliminaa per bastir lo pòrtic.

LO SACRIFICI DE PÒNCI
Dins lo presbiteri de la glèiseta entre 1450 e 1460 Pèire da Saluces realiset un original cicle de pinturas a fresc. Après la Madòna en tròn, l’Adoracion di Tre Reis, las Santas Catarina, Lucia protectrís de la vista e Apolònia di dents, es present lo Martiri de Sant Pònci. Soldat de la legion tebea, foguet persecutat da l’emperaire Valerian per sa fè cristiana. Arribat ai pè des Alps Marìtimas, trobet refugi a Cimiez, entè, coma volia pas abjurar, foguet fach a tòcs da quatre cavalas que tiravon en direccions opausaas.

JÒRS BONET, ARTISTA PER MANCA
Quarqu’un, coma Pèire da Saluces, se fai artista per vocacion, e quarqu’un, coma Jòrs Bonet de Paisana, fai de la pintura un instrument per viure. Naissut en Val Pò dins lo 1746, lo pintre itinerant trabalha sobretot dins las valadas dal Marquesat en laissant centenas de peaas de son passatge. Abó granda fòrça expressiva se dona a la pintura popolara votiva, en frescant figuras de sants, venerats coma intermediaris entre pòpol e Diu. Símbols sacres mas decò apotropaïcs, detzenas de pilons esponchon sus chamins e viòls praticats da merchants e pelerins per donar proteccion da faminas, epidemias e da las paurs atàvicas de l’òme dins l’isolament de la montanha.