MILA ANS DE GRANDOR
Sonaa Illiberis al temps de lhi Ibères, encuèi Elna tira son nom d’aquel d’Elena, maire de l’emperaire Constantin. Foguet ele a far dal Cristianisme la religion oficiala de l’Emperi Roman. Plaçaa pas da luenh de la mar, arlòng un di principals chamins vers l’Espanha, Elna es bastia sus un pichòt puèg en mes a las sanhas salinas de la còsta. S’esvilupa coma centre regional en prenent la plaça de l’anciana vila de Ruscinus, que donet lo nom al Rossilhon. Elna deven lo vertader centre polític de la region e a la fin de l’emperi roman, dins lo VI sègle, sarè sèti de l’evesco. Lo restarè per mila ans, fins que dins lo XVI sègle sa plaça sarè pilhaa da Perpinhan.

UN CLAUSTRE PARADISÍAC
La Catedrala de Santa Eulalia e Santa JuliaComençaa dins lo sègle XI en estil romànic, la catedrala ven acabaa dins lo XV sègle en estil gòtic. A un interessant autar romànic en marbre, mas di dui cloquiers prevists al començament, masque un es estat realisat en orígina, e lo second ven ajontat après. Da veire sobretot lo claustre, un di mai bèls dal sud de la França. La galeria mesjornala es dal XII sègle e es devengua modèl per las autras, bastias entre XIII e XIV sègle; aquò dona a l’ensemp una granda unitat formala, malgrat lhi diferents estils presents. Lhi chapitèls son plaçats sus colonas de marbre beissonaas e sostenon arcaturas romanas. Quarque colona es esculturaa e tuchi lhi chapitèls son ornats a motius vegetals e animals. Nombrosas decò las scènas tiraas da la Bibla o da la tradiccion cavaleirosa.

ESCAPAA A BRAMÓS MERCHANTS
Un cairat de cèl catalan tirat sus un Jardin de Meravilhas: aqueste lo claustre d’Elna, abó sa popolacion immòbila d’òmes, bèstias e plantas entre real e imaginari, esculturaa da ancianas mans dins un marbre da las tendras colors pastèl. Estona qu’aquesta meravilha sie escapaa dins lhi sègles a la desolacio, la violença e la bramosia. Dins lhi premiers ans dal ‘900, per exemple, lhi tresòrs romànics de la region fogueron raubats da personatges malonèsts, coma un antiquari que vendet dui bòts lo claustre de Sant Génis des Fontaines, o lo legendari George Gray Barnard, se-disent artista american, que vendet lo claustre de Sant Miquèl de Cuxà, en lo mandant a New York. Decò alora Elna foguet pas truchaa. Auta sus la plana e ariondaa da una dignitat milenaria, Elna que sobrevisquet a invasions, assetges e sacs s’escapet decò a aquesta modèrna menaça qu’ aima e respecta ren.