INTRODUCCION
Lo Catarisme es una religion de la salvacion basada sus una lectura novèla del Novèl Testament e mai que mai sus una interpretacion gnostica de l'Evangèli de Sant Joan. E mai se se presentava coma una mena de cristianisme autentic, lo fach de creire en dos principis creators, un pel Ben e l'autre pel Mal e lo refús de l'ensemble dels sagraments de la glèisa de Roma, ne faguèron lèu una menaça pel cristianisme oficial e foguèt declarat eretgia. Aquela religion arribèt en Euròpa de l'Oest al sègle XI s'espandiguèt en Italia, en França, en Catalonha, en Alemanha, en Anglatèrra, mas la tradicion de tolerància dels senhors e cònsols occitans afavoriguèron son implantacion dins lo país dels comtes de Tolosa. Al sègle XII, en 1167, foguèron fondats al concili de Sant Fèlis de Lauragués los quatre evescats catars (Agen, Tolosa, Carcassona e Albi) que se pausèron coma una "Glèisa en contra". Plan mens ierarquisada que la Glèisa de Roma, la Glèisa catara s'organisava a l'entorn dels " perfièches "(sonats tanben "bonsòmes") e de las " perfièchas ", sa leiçon èra una leiçon de modernitat dins los rapòrts dels òmes amb lo poder, l'argent, lo sèx que metiá prigondament en causa l'autoritat de Roma. La màger part dels perfièches moriguèron suls lenhièrs de l'Inquisicion. L'istòria considèra que lo catarisme s'es acabat amb lo suplici de Belibasta, darrièr perfièch conegut que, après un exilh en Catalonha, del costat de Lleida, foguèt cremat a Vilaroja de Termenés (Corbièras) en 1321.